Издивоҷ ва Ҳамкории шаҳрвандӣ

Издивоҷ як ниҳоди қадимаи тамаддунист. Ин бояд як тартиботе буд, ки дар ҷомеа оромӣ ва ташвиқи бахши асосии оила дар ҷомеа ба вуҷуд оварда шавад. Гарчанде ки дар тӯли даҳсолаҳои охир баъзе консепсия дар бораи издивоҷ каме таҳаммул карда шуда бошад ҳам, шумораи ҳодисаҳое ба назар мерасад, ки одамони ҷинсии якхела ба иттифоқи шабеҳ ба издивоҷ ворид шудаанд. Дар баъзе кишварҳо, ин муқаррароти ҳуқуқӣ шарики шаҳрвандӣ номида мешавад. Гарчанде ки ҷуфти ҳамҷинс, ки дар издивоҷи анъанавӣ ҳуқуқҳои баробар мегиранд, фарқияти байни издивоҷи анъанавӣ ва шарики шаҳрвандӣ мавҷуданд, ки дар ин мақола муҳокима карда мешаванд.

Издивоҷ

Издивоҷ сохтори иҷтимоиест, ки ҳамсаронро барои издивоҷ ва зиндагӣ ва ҳамҷоя кардан маҷбур мекунад. Маълум мешавад, ки ҳамсарон дар издивоҷ хобидаанд ва алоқаи ҷинсӣ мекунанд. Мафҳуми издивоҷ дар бисёр фарҳангҳо муқаддас дониста мешавад ва дар паси ин муассиса иҷозати динӣ ва иҷтимоӣ ва ҳуқуқӣ мавҷуд аст, ки дар тӯли ҳазорсолаҳо озмоиши вақт буд. Аксарияти одамон дар ҳама маданиятҳо издивоҷ мекунанд ва насл ба вуҷуд меоранд, ки ворисони қонунӣ ва ворисони ҷуфти ҳамсар дониста мешаванд. Мард ва зан дар издивоҷ ҳамчун ҳамсар номида мешаванд.

Дар баъзе маданиятҳо, асоси динии издивоҷ мавҷуд аст ва одамон инро вазифаи издивоҷашон мешуморанд. Инчунин сабабҳои иҷтимоӣ ва ҷинсӣ барои издивоҷ мавҷуданд. Ҳамсарон мефаҳманд, ки барои издивоҷ кардан чӣ маъно дорад, зеро нақшҳо ва масъулиятҳое мавҷуданд, ки интизор шудани онҳо вақте ки мард ё зан издивоҷ мекунанд, иҷро мешавад.

Ҳамкории шаҳрвандӣ (Иттиҳоди шаҳрвандӣ)

Консепсияи анъанавии издивоҷ аз он иборат аст, ки маросими арӯсӣ байни ду марди ҷинсҳои гуногун вуҷуд дорад. Аммо, дертар, тамоюли афзояндаи одамони ҷинс дар издивоҷ вуҷуд дорад. Ин ном шарики шаҳрвандӣ номида мешавад, на издивоҷ, гарчанде ки ҳамсарон дар шарики шаҳрвандӣ аз ҳуқуқҳои қонуние, ки дар никоҳи анъанавӣ доранд, истифода мебаранд.

Дания аввалин кишваре дар ҷаҳон аст, ки ин созишномаи ҳуқуқиро миёни ҳамҷинсгароҳо ва лесбиянҳо дар соли 1995 эътироф кардааст. Аз он вақт инҷониб, бисёр дигар кишварҳо ба принсипи барқарор кардани издивоҷ байни одамони ҷинсии якхела мувофиқат карданд. Ғояи шарикии шаҳрвандӣ эътироф ва қонунигардонии пайванди байни ҷуфти ҳамҷинс аст.

Фарқи байни издивоҷ ва шарикии шаҳрвандӣ чӣ гуна аст?

• Дар ҳоле ки шарикии шаҳрвандӣ қонунист, вале онро дин дастгирӣ намекунад, ки то ҳол ба чунин иттифоқ мухолиф аст

• Маросимро дар як калисо гузаронидан мумкин нест ва дар мушорикати шаҳрвандӣ ягон дин ба қайд гирифта намешавад

• Дар ҳама ҷабҳаҳои муҳим, ба монанди молия, мерос, нафақа, суғуртаи ҳаёт ва нигоҳдорӣ, муқаррароти издивоҷ ба шарикии шаҳрвандӣ низ дахл дорад.

• Дар шарикии шаҳрвандӣ ҳеҷ гуна сухане нест, чун дар издивоҷ, ва чорабинӣ бо имзои созишнома аз ҷониби шарики дуюм ба итмом мерасад